Ceza uyuşmazlıklarında mağduriyetin hızla giderildiği ve failin sabıka almadan topluma kazandırıldığı onarıcı adalet sistemi.
Geleneksel ceza adaleti sistemi, genellikle suçlunun cezalandırılmasına odaklanan, mağdurun zararının giderilmesini ikinci planda bırakan, uzun, masraflı ve her iki taraf için de psikolojik olarak yıpratıcı bir süreçtir. Modern hukuk sistemlerine "Onarıcı Adalet" anlayışıyla entegre edilen Uzlaştırma kurumu ise; ceza hukuku kapsamında işlenen belirli suçlarda, mağdur (müşteki) ile şüphelinin (veya sanığın) bağımsız ve tarafsız bir uzlaştırmacı rehberliğinde bir araya gelerek uyuşmazlığı mahkeme dışı yollarla çözdüğü bir mekanizmadır. Ak Hukuk Danışmanlık & Arabuluculuk olarak, ceza yargılamasının ağır yükünden kurtulmak isteyen müvekkillerimizin uzlaştırma müzakerelerinde hukuki haklarını güvence altına alıyor, sürecin her iki tarafın da rızasına uygun, adil ve kalıcı bir barışla sonuçlanmasını sağlıyoruz.
Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 253 uyarınca, kural olarak soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan tüm suçlar uzlaştırma kapsamındadır. Bunun yanı sıra, şikayete tabi olmasa bile kanunda açıkça sayılan bazı suçlar da (kasten yaralama, taksirle yaralama, tehdit, konut dokunulmazlığını ihlal, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, mala zarar verme, hakaret vb.) uzlaştırma kurumuna tabidir. Suça sürüklenen çocuklar (SSÇ) bakımından uzlaştırmanın kapsamı yetişkinlere göre çok daha geniştir. Savcılık, bir suçun uzlaştırma kapsamında olduğunu tespit ettiğinde, kamu davası açmadan önce dosyayı zorunlu olarak Uzlaştırma Bürosuna göndermekle mükelleftir.
Soruşturma veya kovuşturma (mahkeme) aşamasında dosya Uzlaştırma Bürosuna tevdi edildiğinde, Cumhuriyet Savcısının gözetiminde sicile kayıtlı bir uzlaştırmacı atanır. Uzlaştırmacı, taraflara uzlaşma teklifinde bulunur ve teklifin kabul edilmesi veya reddedilmesi için taraflara 3 günlük düşünme süresi tanır. Tarafların teklifi kabul etmesi halinde gizlilik prensibi çerçevesinde müzakereler başlar. Bu aşamada taraflar bizzat, yasal temsilcileri (velayet/vesayet) veya özel yetkili vekaletnameye sahip avukatları aracılığıyla görüşmelere katılabilirler. Gizlilik esası gereği, müzakereler sırasında yapılan beyanlar, itiraflar veya sunulan belgeler ileride açılabilecek bir davada delil olarak kullanılamaz.
Uzlaşma süreci sonucunda taraflar "edimli" veya "edimsiz" (hiçbir karşılık beklemeden) olarak anlaşabilirler. Edimli uzlaşmada; mağdurun maddi veya manevi zararının tamamen ya da kısmen tazmin edilmesi, failin bir kamu kurumu veya kamu yararına hizmet veren bir vakfa/derneğe bağış yapması, mağdurdan kamuoyu önünde veya özel olarak özür dilemesi, kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışması gibi hukuka, ahlaka ve adaba uygun her türlü yaratıcı çözüm kararlaştırılabilir. Bu esneklik, tarafların kendi adaletlerini tesis etmelerine olanak tanır.
Uzlaştırmanın fail açısından en büyük avantajı "lekelenmeme hakkı"nın korunmasıdır. Soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanır ve edim derhal yerine getirilirse Cumhuriyet Savcısı tarafından "Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK - Takipsizlik)" verilir. Edimin yerine getirilmesi ileri bir tarihe bırakılırsa veya taksite bağlanırsa "Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi" kararı verilir. Dava açıldıktan (kovuşturma) sonra mahkeme aşamasında uzlaşılırsa "Davanın Düşmesi" kararı verilir. Her halükarda, başarılı bir uzlaştırma sonucunda şüphelinin/sanığın adli sicil (sabıka) kaydına hiçbir suç işlenmez, hapis veya adli para cezası riski tamamen ortadan kalkar.
Uzlaştırmacı taraf tutamaz ve taraflara hukuki tavsiyede bulunamaz; sadece iletişimi kolaylaştırır. Ancak mağdurun veya şüphelinin hak kaybına uğramaması için sürecin bir avukat eşliğinde yürütülmesi kritik bir öneme sahiptir. Ceza hukukunda uzlaşma sağlayan müşteki (mağdur), kural olarak Hukuk Mahkemelerinde ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açma hakkından feragat etmiş sayılır. Hatalı veya eksik hesaplanmış bir tazminat bedeliyle atılacak bir imza, geri dönülemez hak kayıplarına yol açar. Aynı şekilde, şüpheli (fail) açısından da talep edilen edimlerin orantılılığı ve hukuka uygunluğunun denetlenmesi, sürecin profesyonelce yönetilmesini gerektirir. Büromuz, uzlaştırma müzakerelerinde müvekkillerinin yanında yer alarak, pazarlık sürecini yönetir ve nihai Uzlaştırma Raporunun müvekkil lehine eksiksiz hazırlanmasını sağlar.
Durumunuzu değerlendirelim ve size en uygun yol haritasını birlikte çıkaralım.
İletişime Geçin