Coğrafi İşaret Hukuku

Belirli bir yöreye, bölgeye veya ülkeye özgü olan, sahip olduğu karakteristik özellikleri, kalitesi, ünü veya diğer özellikleri bakımından bu coğrafi köken ile özdeşleşmiş ürünleri koruyan hukuki mekanizma "Coğrafi İşaret" olarak adlandırılır. (Örneğin; Antep Baklavası, Aydın İnciri, Çorum Leblebisi, Afyon Kaymağı). Coğrafi işaretler, yalnızca o ürünü üreten tek bir kişiyi veya firmayı değil; o coğrafyada belirlenen üretim standartlarına uyan tüm yöre halkını ve yerel üreticileri koruyan "Kolektif" bir hak niteliğindedir. Bir bölgenin kalkınmasında, kırsal ekonominin güçlenmesinde ve ürünün katma değerinin artmasında muazzam bir role sahip olan coğrafi işaretlerin tescili ve denetimi karmaşık bir hukuki altyapı gerektirir. Ak Hukuk Danışmanlık & Arabuluculuk olarak, Ticaret ve Sanayi Odaları, Belediyeler, Birlikler ve Kooperatifler gibi başvuru hakkı olan kurumlara uçtan uca hukuki destek sağlıyoruz.

Menşe Adı ve Mahreç İşareti Tescil Süreçleri

Coğrafi işaretler, ürünün özelliklerine göre iki farklı kategoriye ayrılır: Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümünün sınırları belirlenmiş o coğrafi alanda gerçekleşmesi zorunluysa "Menşe Adı" (örn: Finike Portakalı); ürünün özelliklerinden en az birinin söz konusu bölgeden kaynaklanması koşuluyla, üretimin veya işlenmesinin bölge dışında da yapılabildiği durumlarda ise "Mahreç İşareti" (örn: Adana Kebabı) olarak tescil edilir. Başvuru dosyasının hazırlanması son derece teknik bir işlemdir. Ürünün tarihi geçmişi, fiziksel, kimyasal ve organoleptik (duyusal) özellikleri, coğrafi sınırları ve üretim metotlarının üniversiteler ve uzman kurumların raporlarıyla ispatlanarak TÜRKPATENT'e sunulması sürecini baştan sona yönetiyoruz.

Amblem Kullanımı ve Denetim Mekanizmalarının Kurulması

Coğrafi işaret tescili alındıktan sonra iş bitmez, aksine asıl süreç başlar. Tescil edilen ürünün kalitesinin korunması için sürekli bir denetim mekanizmasının işletilmesi yasal bir zorunluluktur. İlgili odalar, ziraat mühendisleri, gıda mühendisleri ve hukukçulardan oluşan denetim komisyonlarının oluşturulması, denetim periyotlarının belirlenmesi ve TÜRKPATENT'e düzenli denetim raporlarının sunulması süreçlerinde kurumlara danışmanlık hizmeti veriyoruz. Ayrıca üreticilerin coğrafi işaret amblemini hukuka ve standartlara uygun olarak kullanmaları için gerekli sözleşme ve lisans alt yapılarını hazırlıyoruz.

Coğrafi İşaret İhlalleri ve Haksız Rekabetle Mücadele

Coğrafi işaret tescilli bir ürünün, o bölgeyle hiçbir ilgisi olmayan üreticiler tarafından sahte etiketlerle veya "tipi", "tarzı", "usulü" gibi (örn: Antep usulü baklava, Ezine tipi peynir) aldatıcı ibarelerle satılması tüketiciyi yanıltan ağır bir fikri mülkiyet ihlali ve haksız rekabet eylemidir. Bu tür suiistimaller, o yörenin ve gerçek üreticilerin ekonomik kaybına yol açtığı gibi, ürünün ününe de gölge düşürür. Büromuz, taklitçi firmalara karşı Cumhuriyet Başsavcılıklarına cezai şikayetlerde bulunarak ürünlerin toplatılmasını (el konulmasını), ticari mecralardaki reklamlarının ve satışlarının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını sağlıyoruz.